XỬ LÝ KHÍ THẢI

XỬ LÝ KHÍ THẢI

• Quang Thuận
• 19 - Tháng 9 - 2024

Xử lý khí thải là quá trình tách, loại bỏ các chất ô nhiễm không mong muốn ra khỏi dòng khí, đảm bảo khí đạt QCVN trước khi xả thải ra môi trường hay dùng cho mục đích khác của doanh nghiệp.

Ô nhiễm không khí đang ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là khí thải từ các nhà máy sản xuất trong các khu công nghiệp, gây ảnh hưởng đến môi trường, đời sống cho người dân xung quanh nói riêng và nhân loại nói chung. Do đó những yêu cầu xử lý khí thải của Bộ Tài nguyên và Môi Trường đang ngày càng khắt khe và cũng là vấn đề đang rất được quan tâm của thế giới nói chung. Các vấn đề giảm thải ô nhiễm không khí, giảm hiệu ứng nhà kính, cắt giảm CO2… ngày càng được quan tâm.

Ở Việt Nam, việc xử lý khí thải được quy định bởi một hệ thống các luật và quy chuẩn nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các quy định chính liên quan đến xử lý khí thải bao gồm:

1. Luật Bảo vệ Môi trường (2014) và các sửa đổi bổ sung (2020):

Đây là luật cơ bản quy định các nguyên tắc và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ môi trường, bao gồm quản lý và xử lý khí thải.

Luật yêu cầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, trong đó có việc kiểm soát và giảm thiểu khí thải.

2. Nghị định số 40/2019/NĐ-CP về Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường:

Quy định cụ thể về các biện pháp bảo vệ môi trường, bao gồm cả việc kiểm soát và xử lý khí thải từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh

3. Nghị định số 91/2016/NĐ-CP về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường:

Quy định về xử phạt các vi phạm liên quan đến khí thải và các vấn đề môi trường khác.

4. Thông tư số 26/2019/TT-BTNMT hướng dẫn về quan trắc khí thải:

Quy định chi tiết về việc đo lường, phân tích và báo cáo khí thải từ các cơ sở sản xuất, nhằm đảm bảo rằng mức khí thải không vượt quá giới hạn cho phép.

5. Tiêu chuẩn quốc gia về khí thải (TCVN):

Có nhiều tiêu chuẩn quốc gia về mức giới hạn khí thải đối với từng loại ngành nghề và loại hình sản xuất khác nhau. Ví dụ, TCVN 5939:2005 quy định giới hạn mức khí thải từ các nhà máy nhiệt điện, hoặc các tiêu chuẩn khác liên quan đến ngành công nghiệp cụ thể.

6. Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN):

QCVN 19:2009/BTNMT về khí thải công nghiệp, QCVN 20:2019/BTNMT về khí thải lò đốt, và các quy chuẩn khác liên quan đến ngành nghề cụ thể. Các quy chuẩn này quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật về kiểm soát khí thải, phương pháp đo lường và kiểm tra.

7. Các chương trình và kế hoạch bảo vệ môi trường cấp quốc gia hoặc địa phương:

o Các kế hoạch này có thể đưa ra các mục tiêu cụ thể và biện pháp thực hiện nhằm giảm thiểu ô nhiễm khí thải tại các khu vực nhất định

Việc xử lý khí thải nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Có nhiều biện pháp khác nhau để xử lý khí thải tùy thuộc vào loại khí thải và nguồn gốc của chúng. Dưới đây là một số biện pháp phổ biến và hiệu quả trong việc xử lý khí thải:

1. Xử lý bằng phương pháp hấp thụ

Hấp thụ bằng dung môi: Sử dụng các dung môi lỏng để hấp thụ các chất ô nhiễm khí, chẳng hạn như dùng nước để hấp thụ khí SO₂ và NOx. Sau khi hấp thụ, dung môi cần được xử lý để loại bỏ các chất ô nhiễm.

2. Xử lý bằng phương pháp hấp phụ

Sử dụng vật liệu hấp phụ: Vật liệu như than hoạt tính, zeolit, hoặc silica gel có thể hấp phụ các chất ô nhiễm từ khí thải. Than hoạt tính là một trong những vật liệu phổ biến nhất để loại bỏ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) và một số khí độc hại.

3. Xử lý bằng phương pháp oxy hóa xúc tác

Xúc tác oxy hóa: Sử dụng các chất xúc tác để oxy hóa các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) thành các sản phẩm ít độc hại hơn, chẳng hạn như CO₂ và nước. Các chất xúc tác thường được sử dụng là platinum, palladium, hoặc rhodium.

4. Xử lý bằng phương pháp khử

Khử bằng phương pháp hóa học: Các phản ứng hóa học có thể được sử dụng để chuyển đổi các khí độc hại thành các sản phẩm ít độc hại hơn. Ví dụ, khí SO₂ có thể được khử thành SO₄ bằng cách sử dụng dung dịch kiềm

Khử bằng phương pháp sinh học: Sử dụng vi sinh vật để phân hủy các hợp chất ô nhiễm trong khí thải. Phương pháp này thường được áp dụng cho các khí thải có chứa hợp chất hữu cơ dễ phân hủy.

5. Xử lý bằng phương pháp lắng đọng và lọc

Lắng đọng: Sử dụng các thiết bị như bể lắng hoặc buồng lắng để loại bỏ các hạt rắn hoặc giọt lỏng lơ lửng trong khí thải bằng trọng lực.

Lọc bụi: Sử dụng các bộ lọc bụi để loại bỏ các hạt rắn hoặc bụi mịn từ khí thải. Các loại bộ lọc này bao gồm bộ lọc vải, bộ lọc tĩnh điện, và bộ lọc HEPA.

6. Xử lý bằng phương pháp đốt

Đốt hoàn toàn: Đốt khí thải tại nhiệt độ cao để chuyển hóa các hợp chất hữu cơ và các chất ô nhiễm thành CO₂ và nước. Đây là phương pháp phổ biến để xử lý các khí thải chứa hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.

Đốt một phần: Phương pháp này được áp dụng khi không thể đốt hoàn toàn khí thải, mục tiêu là giảm nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải.

7. Xử lý bằng phương pháp cryogenic

Làm lạnh cryogenic: Sử dụng nhiệt độ rất thấp để hóa lỏng hoặc đông đặc các chất ô nhiễm trong khí thải. Sau đó, các chất lỏng hoặc chất rắn có thể được loại bỏ dễ dàng hơn.

8. Xử lý bằng phương pháp điện hóa

Điện phân và điện hóa: Sử dụng các phản ứng điện hóa để chuyển đổi các chất ô nhiễm trong khí thải thành các sản phẩm ít độc hại hơn. Phương pháp này thường được áp dụng cho các khí có chứa các hợp chất hữu cơ và vô cơ.

9. Xử lý bằng phương pháp sinh học

Hệ thống biofilter: Sử dụng vi sinh vật để phân hủy các hợp chất ô nhiễm trong khí thải. Biofilter có thể hiệu quả trong việc xử lý các khí ô nhiễm hữu cơ.

10. Kỹ thuật công nghệ tiên tiến

Sử dụng màng lọc (membrane filtration): Công nghệ màng lọc có thể được sử dụng để loại bỏ các hợp chất ô nhiễm từ khí thải.

Công nghệ plasma: Sử dụng plasma để phân hủy các hợp chất ô nhiễm trong khí thải thành các sản phẩm ít độc hại hơn.

Việc lựa chọn biện pháp xử lý khí thải phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại khí thải, nồng độ ô nhiễm, chi phí, và các yêu cầu quy định. Trong thực tế, các phương pháp xử lý thường được kết hợp với nhau để đạt hiệu quả tối ưu.